Proza nurtu wiejskiego, tzw. chłopska
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Idealizacji wsi, zachowującej wierność odwiecznie ustalonemu porządkowi przyrody, natury, społecznej hierarchii przeciwstawiono powieści ukazujące, jak ten ład został zburzony zarówno przez rzeczywistość wojenną (…), jak i przez rzeczywistość powojenną, polityczną
(B. Żynis, Współczesność, [w:] Ilustrowane dzieje literatury. Od antyku do współczesności, Bielsko-Biała 2003).

Nurt prozy chłopskiej, tak zwanego nurtu wiejskiego rozwinął się w Polsce po 1956 roku. Zadecydowała o tym nie tylko kryteria tematyczne, lecz także fakt, iż z racji nieobecności w nim tematyki politycznej, nie dosięgła go cenzura i konieczność publikowania w II obiegu czy undergroundzie. Etapy jego rozwoju można podzielić na fazy, które rozłożyły się na wiele lat, ponieważ rozkwitał dosyć długo.

Nurt prozy chłopskiej podejmował oczywiście tematy związane z polską wsią. Opisał zmiany, jakie zaszły w niej po wojnie. Analizował zjawiska społeczne i psychologiczne w kontekście następstwa procesów migracyjnych, wyszczególnił tak zwaną obyczajowość wiejską. Sportretował tęskniących za trwałym, i uporządkowanym światem bohaterów. Odnotował stopniowe starzenie się społeczeństwa chłopskiego, urbanizację i jej skutki: utratę regionalnego folkloru, zanik gwar, zmianę światopoglądu, nieodwracalną destrukcję wiejskiej kultury:
Przede wszystkim wygasają jednak powody, dla których osobny nurt wyróżniano na podstawie przynależności czy raczej pochodzenia klasowego. „Klasowość” w ogóle traci rację bytu, ludzie o chłopskich korzeniach stają się statystycznymi mieszkańcami miast, przedstawicielami zawodów urzędniczych.
(A. Nasiłowska, Literatura współczesna, Warszawa 2002).

Przykładem takiego dzieła jest powieść Wiesława Myśliwskiego Kamień na kamieniu z 1984 roku, która już od chwili publikacji stała się wydarzeniem literackim roku, o czym świadczą słowa Henryka Berezy:
Jest, jak każde arcydzieło, przede wszystkim wielką tajemnicą sztuki, czymś niepojętym, co zdaje się do nas przychodzić z innego wymiaru, a także: Myśliwski, wypełniając wielowiekowe puste miejsce w polskiej literaturze, bierze na siebie cały ciężar odwiecznych epickich zobowiązań artystycznych, (...) spełnia epicką powinność wobec chyba jednego z ostatnich układów świata o cechach niepowtarzalności i samowystarczalnej pełni.


strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Kino powojenne
2  „Niemcy” - geneza
3  Dywizjon 303 - historia oddziału



Komentarze
artykuł / utwór: Proza nurtu wiejskiego, tzw. chłopska






    Tagi: