Poezja emigracyjna - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Przykładem poety emigracyjnego, który po wybuchu II wojny światowej wybrał emigrację, jest między innymi Kazimierz Wierzyński. Decydując się na ten krok, nie przeczuwał wtedy, że tak bardzo odbije się on na jego twórczości, że od tej chwili nie będzie już potrafił pisać o stokrotkach czy podróżach, ponieważ na zawsze opanuje go tęsknota za ojczyzną i poczucie winy z powodu opuszczenia jej w najgorszym momencie.

Jego twórczość z powodu emigracji przeszła znamienne przekształcenia. Gdy wybuchła wojna, został ewakuowany wraz z zespołem redakcyjnym „Gazety Polskiej” do Lwowa, skąd przedostał się do Francji, stamtąd do Portugalii i Brazylii, a następnie do USA, gdzie przez ponad 20 lat mieszkał w Sag Harbor - małej osadzie rybackiej na północnym wybrzeżu wyspy Long Island.

W kolejnych latach przebywał między innymi w Rzymie oraz w Londynie. W tym ostatnim zmarł, nie powróciwszy do kraju, w którym zaszły nieodwracalne zmiany.

Na ten los zdecydował się dlatego, że nie chciał przystać na obserwowaną w kraju potulność, przemoc, terror, nietolerancję, zakłamanie i obłudę. Będąc Żydem, nie chciał wyprzeć się swego pochodzenia, a panujące w Polsce przed i w czasie II wojny światowej antysemickie nastroje spowodowały, że - chcąc zachować niezależność i pozostać wiernym sobie - dokonał wyboru. Od chwili wyjazdu do Francji, a potem do Stanów Zjednoczonych, w jego życie wkradła się samotność, zapukało nieproszone poczucie wyobcowania, izolacji i emigracyjna nostalgia.

W latach 50. patriotyczne motywy wierszy wojennych zamienił na afirmację przyrody, sięgnął po wzorce balladowe, by w kolejnej dekadzie zainteresować się techniką wiersza wolnego, odejść od żywej emocjonalności i stać się bardzo refleksyjnym, zdystansowanym. Jego wiersze z okresu emigracji, zebrane między innymi w tomy Tkanka ziemi (1960), Kufer na plecach (1964) i Sen mara (1969), zaczęła wypełniać zaduma nad losem XX- wiecznego tułacza, a w stosunku do kraju miłość ustąpiła ironii, czego przykładem jest tom Czarny polonez (1968), będący dowodem frustracji Polską czasów Gomułki i wyrażającym niechęć z powodu braku praworządności.

Nie oznacza to, że Wierzyński nie tęsknił za krajem. W wierszu Kufer opublikowanym w pierwszym zbiorku poetyckim poety - Wiosna i wino oraz w emigracyjnym Kufrze na plecach (1964) poeta jawi się jako wygnaniec, tułacz, który cierpi z powodu tęsknoty za ojczyzną i wiedzie wędrowny żywot. O podróżach opowiada beznamiętnie i bezbarwnie:
I przeprowadzka za przeprowadzką,
Z Ameryki do Europy,
Z Europy do Ameryki (…)

Nie podziwia uroków nowych miejsc, nie zachwyca się egzotyką odmiennej kultury czy faktem poznawania nowych ludzi.

Podobny wydźwięk ma refleksyjny wiersz Motto, w którym występuje dwuwers świadczący o miłości poety do ojczyzny:
Jak polskie motto zapisać nad światem
I czytać w nocy na niebie dalekim.


Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w okresie odbudowywania kultury i stabilizacji, Wierzyński stale bał się, że mało przedsiębiorczy rodacy nie są przygotowani do wykorzystania szansy, jaką daje im historia, że zmarnują okazję, jaka może się już więcej nie powtórzyć. Stąd właśnie słowa o polskim motcie zapisanym nad światem, czyli twórczości narodowej – pojmowanej jako literatura w języku polskim, przybliżającą ludziom historię, kulturę i tradycję ojczyzny – umożliwiającej Polakom łączenie się w myśli bez względu na ograniczające ich terytoria, dodającej siły do walki i nadziei na zwycięstwo oraz będącej drogowskazem dla wygnanych, powracających do domu.

W powojennej twórczości Wierzyńskiego:
(…) wyraźnie zaznacza się obecność refleksji etycznej. W niektórych utworach moralistyka ta dotyczy aktualnej sytuacji politycznej w Polsce (poświęcony jest jej cały zbiór Czarny polonez), w innych – czego dowodzi wiersz Nekrolog z emigracyjnego tomu Tkanka ziemi – moralistyczny niepokój poety ogarnia sytuację ówczesnej Europy czy nawet świata. Określa ją przede wszystkim okrutne doświadczenie II wojny światowej i różnych odmian totalitaryzmu. Te typowo XX-wieczne zjawiska ujawniły Kazimierza Wierzyńskiego całą grozę polityki i okrucieństwo historii, niszczące działanie procesu historycznego, unicestwiającego i skazującego na zagładę jednostkowe istnienia ludzkie
(T. Wójcik, Poeci polscy XX wieku. Biogramy. Wiersze. Komentarze, Warszawa 2000, s. 48).


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Streszczenie "Słonia"
2  Muzyka współczesna
3  Egzystencjalizm



Komentarze: Poezja emigracyjna

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: