Stalinizm - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Stalinizm, jak sama nazwa wskazuje - odnosi się do polityczno-ekonomicznej sytuacji, jaka zaistniała w ZSRR po dojściu do władzy następcy Lenina - Józefa Stalina u schyłku lat 20. XX wieku, dokładnie w 1929 roku, gdy pozbył się z Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego swoich ideowych przeciwników.

Nowy wódz otoczony powszechnym uwielbieniem, wręcz kultem, nie przerwał panującego w kraju ostrego terroru, którego rozporządzenia były usankcjonowane obowiązującym prawem. Co więcej, całkowicie podporządkował sobie państwo i zapewnił bezgraniczną władzę.
Innymi cechami stalinizmu, który zmodyfikował teorię marksizmu i który można nazwać kultem jednostki, były:
  • istnienie tylko jednej partii, całkowicie zależnej od decyzji Stalina (zlikwidowano demokrację parlamentarną, wewnątrzpartyjną i swobody polityczne),

  • wprowadzenie aparatu „bezpieczeństwa”, czyli przymusu i inwigilacji, który sprawował kontrolę nad wszystkimi obywatelami, nad organizacjami społecznymi, administracją, gospodarką, środkami masowego przekazu, nauką, szkolnictwem, kulturą, a nawet siłami zbrojnymi i milicją,

  • oparcie ekonomii na ścisłym, odgórnym planowaniu inwestycji i centralnym rozdziale dóbr,

  • zbiurokratyzowanie administracji,

  • podporządkowanie kultury polityce,

  • „czystki”, których ofiarami padali nie tylko przeciwnicy partii bolszewickiej czy tzw. „obcy klasowo”, lecz z czasem działacze partyjni, którym zarzucano nielojalność.

  • Ten system polityczno-ekonomiczny zakładający górowanie aparatu partyjnego nad wszelkimi dziedzinami życia oraz przebudowę państwa w tyrański reżim policyjny wystąpił – niestety – w wielu krajach. Choć do 1945 roku istniał jedynie w ZSRR, to od momentu zakończenia II wojny światowej zaczął rozprzestrzeniać się po krajach, które dostały się pod strefę wpływów ojczyzny Stalina (państwa bloku wschodniego - w Polsce głównie w latach 1948-1953; w Albanii: 1944-1985, w Rumunii w latach 1954-1989), w których została wprowadzona demokracja ludowa. Przez chwilę (w latach 1949-1976) był obecny za sprawą Mao Tse-tunga nawet w Chinach, gdzie jednak przekształcił się w maoizm.

    Stalinizm nieoficjalnie zakończył się w 1953 roku wraz ze śmiercią jego twórcy oraz z wygłoszeniem trzy lata później na XX Zjeździe KPZR słynnego referatu krytykującego kult jednostki, autora Nikity Chruszczowa. W konsekwencji zmiany polityki ZSRR zerwano z represjami i zrehabilitowano ofiary, a stalinizm zaczął się zbliżać do socjalizmu nomenklaturowego. Definitywne ten system rządów zakończył się u schyłku lat 80. XX wieku.

    Szacuje się, że w latach w latach 1929-1953 unicestwił całkowicie kilka narodów, pochłonąwszy około 30 milionów ludzi w ZSRR i krajach satelickich, zniszczył środowisko naturalne ogromnych obszarów (wskutek błędnej polityki gospodarczej) oraz dziedzictwo kulturowe i dorobek naukowy wielu narodów (w wyniku masowych przesiedleń i rusyfikacji). Poza tym doprowadził do kryzysu ekonomicznego (wskutek planowania gospodarki przemysłowej bez uwzględnienia odwiecznych praw popytu i podaży).

    Aby przybliżyć założenia stalinizmu laikom, należy polecić obejrzenie filmu Ryszarda Bugajskiego Przesłuchanie, w którym doskonała Krystyna Janda wcieliła się w rolę niewinnie oskarżonej więźniarki.


    Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


      Dowiedz się więcej
    1  Streszczenie lektury - Kamień na kamieniu
    2  Współczesna nauka
    3  Znaczenie epoki



    Komentarze: Stalinizm

    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
    Imię:
    Komentarz:
     





    Streszczenia książek
    Tagi: