Stan wojenny 1981 - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Stan wojenny to stan nadzwyczajny, w którym administracja zostaje przejęta przez wojsko. Stało się tak w Polsce w 1981 roku i od tej pory stanowi jeden z najbardziej spornych punktów w dziejach naszej historii.

Wieczorem w niedzielę 13 grudnia 1981 roku, uchwałą Rady Państwa, generał Jaruzelski, obserwując rozbudowującą się ciągle i umacniającą swoją opozycyjną pozycję „Solidarność” oraz otrzymując informacje o pogłębiającym się kryzysie gospodarczym, naciskany przez ZSRR, podjął chyba najważniejszą decyzję w swoim życiu – tą o powołaniu do życia Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (WRON) i oddaniu władzy w PRL w ręce wojska.

W praktyce oznaczało to uwięzienie kilku tysięcy najaktywniejszych działaczy opozycyjnych i podziemnego ruchu związkowego (często dawano im do zrozumienia, że jeśli nie wyjadą z kraju – zginą). W obozach dla internowanych znalazło się prawie 10 tysięcy osób (wydano 10 132 decyzji o internowaniu w stosunku do 9736 osób).

Tej samej nocy po ogłoszeniu stanu wojennego zawieszono naukę w szkołach (wznowienie 4 stycznia 1982) i na uczelniach (ponownie 8 lutego 1982) oraz przerwano łączność telefoniczną (przywróconą w miastach 10 stycznia 1982), by uniemożliwić jakiekolwiek porozumiewanie się bez wiedzy państwa.

Poza tym stan wojenny aprobował rozpędzanie strajków przy pomocy ZOMO-wców (trzy dni po ogłoszeniu stanu wojennego w kopalni „Wujek” zginęło 9 górników, a 21 zostało rannych, o czym szczegółowo opowiada film Kazimierza Kutza Śmierć jak kromka chleba; wojsko rozpędziło także strajki kopalni "Manifest Lipcowy", Zakładu Zespołów elektronicznych "UNITRA-UNITECH" w Białogardzie, w Hucie Katowice, rozbiło manifestacje w Gdańsku i w Krakowie), rozwiązanie wielu organizacji (między innymi Niezależnego Zrzeszenia Studentów), wprowadzanie godziny milicyjnej, wjechanie czołgów na ulice miast, ciągłe rewizje i legitymowanie, podwyżkę cen.

Ważną kwestią przy omawianiu stanu wojennego jest reakcja społeczeństwa na zniewolenie i ograniczenie wolności. Nie mając możliwości i szans na równą walkę z wojskiem, Polacy podjęli inną formę protestu. Na przykład 5 lutego 1982 zorganizowali w Świdniku manifestację spacerową, która szybko rozpowszechniła się na inne miasta. Po jakimś czasie polskie ulice o 19:30 były pełne spacerowiczów, co było znakiem niezgody na przekłamania pokazywane w dzienniku telewizyjnym (wkrótce jednak wojsko przesunęło godzinę milicyjną właśnie na tą porę). Z kolei 3 maja 1982 w Warszawie, Gdańsku, Krakowie i pięciu innych miastach Polski zorganizowano protest skierowany przeciwko rządowi, w którym wzięło udział kilkadziesiąt tysięcy obywateli (w Warszawie liczba przekroczyła 20 000 osób).

Także zagraniczne miasta wydawały się łączyć z pacyfikowanymi przez wojsko Polakami. Stany Zjednoczone na przykład wprowadziły sankcje gospodarcze przeciwko PRL, a 30 stycznia 1982 stał się masowym Dniem Solidarności z Polską.

Konsekwencje stanu wojennego, zakończonego oficjalnie 22 lipca 1983 roku (a zawieszonego 31 grudnia 1982), były olbrzymie i spowodowały, że Polska na kilkanaście miesięcy zamieniła się w państwo policyjne, niczym z Roku 1984 Orwella. Oddanie władzy w ręce wojska nie zahamowało kryzysu w gospodarce, a spowodowało, że społeczeństwo straciło resztki zaufania do rządzących krajem.

O tamtym dniach traktuje wiele wspomnień. Należy wśród kilkudziesięciu już dziś książek wyróżnić szczególnie te spisane przez Kazimierza Orłosia i umieszczone w Historii Cudownej meliny, w której autor relacjonuje okres, gdy bał się otwierać drzwi i drżał o syna Maćka, który działał wówczas w studenckim kole opozycjonistów.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  „Wujek Karol. Kapłańskie lata Papieża” - streszczenie
2  Pokolenie Kolumbów
3  Okres 1949-1956



Komentarze: Stan wojenny 1981

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: