Powojenna literatura rosyjska - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Od 1917 roku w Rosji obowiązywał okres radziecki, który trwał aż do upadku ZSRR w 1991 roku. W tym czasie w sztuce i literaturze obowiązywał odgórnie narzucony przez państwo realizm socjalistyczny. Oznaczało to, że artyści musieli podporządkować swoją twórczość określonym wymogom ideologicznym. Kluczowymi postaciami, których władze stawiały za wzór, do którego mieli równać pozostali artyści, byli zmarli przed drugą wojną światową – prozaik Maksim Groki i poeta Władimir Majakowski. Podobnie jak w Polsce, socrealizm przestał być aż tak rygorystycznie wymagany od twórców po śmierci Józefa Stalina w 1953 roku.

Do najwybitniejszych powojennych twórców rosyjskich zalicza się Borys Pasternak. Laureat Literackiej Nagrody Nobla z 1958 roku został zmuszony przez komunistyczne władze do odmówienia przyjęcia tego wielkiego wyróżnienia. Powodem tego była antyradziecka wymowa powieści, za którą przyznano Pasternakowi nagrodę. Mowa tu o największym dziele jego życia, czyli Doktorze Żywago z 1957 roku. Kanwę tej wielkiej powieści stanowiły losy rosyjskiego inteligenta, któremu rewolucja bolszewicka zrujnowała życie.

Innym wielkim rosyjskim twórcą był Aleksander Sołżenicyn. Za krytykowanie Stalina trafił do więzienia, a potem obozu pracy, chociaż bohatersko walczył w Armii Czerwonej w czasie drugiej wojny światowej. Po odzyskaniu wolności został zmuszony do osiedlenia się w dalekim Kazachstanie. W 1947 roku w czasie pobytu w gułagu zainteresował się literaturą. W 1959 roku zadebiutował opowiadaniem więziennym Szcz-854, które zmuszone był wydać w „niezależnym obiegu”. Dopiero w okresie pozornej odwilży w latach sześćdziesiątych oficjalnie pojawiło się kilka opowiadań Sołżenicyna na rynku.

Od czasów pobytu w obozie pracy przygotowywał swoją najlepszą powieść. Materiały do niej zbierał przez kilkadziesiąt lat. Przez cały ten czas był szykanowany przez władzę, ponieważ kolejne dzieła jego autorstwa nawiązywały do przedrewolucyjnych tradycji rosyjskich. W 1970 roku otrzymał Literackiego Nobla za całokształt twórczości, chociaż jego największe dzieło wciąż nie zostało opublikowane. Trzy lata później w Paryżu ukazał się wreszcie Archipelag Gułag. Reakcja władz radzieckich była natychmiastowa. Sołżenicyna pozbawiono obywatelstwa i wydalono z kraju.

W swojej twórczości pisarz krytykował nowe elity, które wywodziły się z kręgów chłopskich i robotniczych. Wyrażał ciągłą tęsknotę za wymordowaną przez bolszewików inteligencją, a także silną władzą carską. Na emigracji Sołżenicyn traktowany był jak rosyjski nacjonalista, dlatego nie cieszył się sympatią rodaków na uchodźstwie. Powrócił do ojczyzny w 1994 roku, kiedy po upadku ZSRR przywrócono mu obywatelstwo. Zapisał się w historii najnowszej Rosji jako zagorzały zwolennik rządów Vladimira Putina.

Podobny los spotkał Josifa Brodskiego, wybitnego poetę i eseistę, którego władze komunistyczne najpierw skazały na pobyt w obozie pracy za pasożytnictwo, a w 1972 roku pozbawiły obywatelstwa i wydaliły z kraju. Artysta osiedlił się w USA i jako obywatel Stanów Zjednoczonych został uhonorowany Literacką Nagrodą Nobla w 1987 roku.

Niedługo po rewolucji bolszewickiej wyemigrował pochodzący z arystokratycznej rodziny Vladimir Nabokov. Na uchodźstwie zajął się literaturą. Początkowo tworzył w języku rosyjskim, lecz z czasem przeszedł na francuski i angielski. Najsłynniejszym dziełem Nabokova jest Lolita (z 1955 roku) – powieść o zakazanej miłości dorosłego mężczyzny z nastolatką. Żaden z późniejszych utworów pisarza nie dorównał popularnością temu głośnemu dziełu.

Najpopularniejszym rosyjskim poetą drugiej połowy dwudziestego wieku był Bułat Okudżawa. Pochodził z rodziny sympatyzującej z bolszewikami, brał czynny udział w drugiej wojnie światowej, należał do partii komunistycznej. Sławę w Rosji zdobył jako bard. Śpiewając swoje wiersze przy akompaniamencie gitary. Z czasem jego twórczość zaczęła niepokoić komunistów. Okudżawa powoli odżegnywał się od swoich młodzieńczych poglądów. Jego wiersze przepełnione są nostalgią, tragizmem ludzkiego losu i obrazami zapamiętanymi z wojny. Zbiory jego wierszy ukazywały się w drugim obiegu, a do najpopularniejszych zaliczały się: Wyspy (1959 rok), Wesoły dobosz (1965 rok), Po drodze do Tinatin (1964 rok), Marzec wielkoduszny (1967 rok), Arbat, mój Arbat (1967 rok) i Poświęcam wam (1988 rok).


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Streszczenie szczegółowe Innego świata
2  Literatura iberoamerykańska
3  Autotematyzm



Komentarze: Powojenna literatura rosyjska

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: