Odwilż ’56
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Pojęcie polskiej odwilży ’56 dotyczy czasów, gdy miały miejsce październikowe wydarzenia poznańskie i gdy władzę zaczął sprawować Władysław Gomułka, więziony w stalinizmie. Jego reformy liberalizujące polską rzeczywistość noszą także nazwę małej stabilizacji.

W tym roku terror polityczny uległ załamaniu. Nasz kraj opanowały nastroje pełne nadziei na poprawę sytuacji politycznej, finansowej, pozycji międzynarodowej, ale przede wszystkim na polepszenie sytuacji gospodarczej (zrezygnowano z przymusowej kolektywizacji rolnictwa i dano zgodę na ograniczony rozwój sektora prywatnego).

Można była obserwować powolną liberalizację życia społecznego, odejście od nurtu socrealistycznego, dostrzec proces stopniowego uniezależniania się od ZSRR. Polaków ogarnęła fala radości, gdy ogłoszono objęcie więźniów politycznych amnestią, co wiązało się z powrotem wielu głów rodzin do domów, z wypuszczeniem z aresztów wybitnych osobistości życia społecznego, politycznego czy artystycznego (wtedy zwolniono z aresztu Prymasa Wyszyńskiego).

Coraz częściej i bardziej otwarcie słychać było głosy krytyki, komentujące zarówno rzeczywistość polityczną (szczególnie wynaturzenia i zbrodnie stalinizmu czy kult jednostki), jak i wymogi formalno-idelologiczne, stawiane literaturze oraz sztuce.

Największą kulturalną sensację tamtych dni wzbudziło opublikowanie Poematu dla dorosłych Adama Ważyka (wydrukowany w „Nowej Kulturze” w 1955 roku), którym poeta impulsywnie odciął się od swoich wcześniejszych poglądów. Poddając krytyce system polityczny, zwracając uwagę na jego zaniedbania, zatajenie propagandowe, deprawację klasy robotniczej karmionej kłamliwymi ideałami, stał się Ważyk impulsem dla swoich kolegów.

Niczym grzyby po deszczu zaczęły się ukazywać zbiory poezji i tomy prozy pisarzy zaliczanych jeszcze niedawno do pokolenia „pryszczatych”: Wisławy Szymborskiej, Tadeusza Nowaka. Swoje debiuty mieli Miron Białoszewski i Zbigniew Herbert, którzy na tą chwilę czekali od kilku dobrych lat, nie uginając się przez wymogami poetyki socrealistycznej.

Rynek czytelniczy wzbogaciły także przekłady zagranicznych tytułów. Ukazały się dzieła pisarzy emigracyjnych (Witolda Gombrowicza i Melchiora Wańkowicza) oraz prozaików poetów obcojęzycznych: T. S. Eliota, J. Joyce’a, F. Kafki, A. Camusa, J. P. Sartre’a, W.. Faulknera, T. Capote’a, F. Dostojewskiego, S. Becketta, E. Ionesco.

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Rola pracy w systemie zbrodni
2  „Inny świat” – dokument, czy literatura piękna?
3  Pamięć i tożsamość - streszczenie



Komentarze
artykuł / utwór: Odwilż ’56







    Tagi: