Artziny
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Artzin (art magazine) to najprościej mówiąc niezależne, alternatywne pismo literackie o charakterze ulotki, zakładane przez osoby prywatne (najczęściej literatów, muzyków, artystów czy propagatorów jakiegoś zjawiska), powielane własnym nakładem, nierzadko ręcznie. Ich kolportaż odbywał się przeważnie na koncertach, wiecach, spotkaniach młodzieży i subkultur alternatywnych.

Pierwsze artziny pojawiły się w Polsce na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych ubiegłego stulecia. Idea ich tworzenia odwołuje się do postulatu samowystarczalności, charakterystycznego dla tak zwanej Nowej Fali.

Nielegalnie powielane wydawnictwa książkowe (pisane na maszynie), które powszechnie określano samizdatami, rozprzestrzeniały się w opozycyjnym podziemiu. Ze względu na swój charakter kontrola cenzury nad artzinami nie była możliwa. Dlatego też mówiło się, że stanowią one „trzeci obieg”.

Tematyka artzinów najczęściej poruszała zagadnienia muzyczne, ekologiczne, anarchistyczne i literackie. W wielu z nich przebijały się wątki surrealistyczne, dadaistyczne, futurystyczne. Przede wszystkim opierały one swój światopogląd na kulturze punkowej.

Artziny były tekstami prowokacyjnymi, pełnymi kontrowersji, czasami brutalnymi. Poza tym cechował je brak zaangażowania społecznego czy politycznego w otaczającą rzeczywistość, w oficjalne propozycje kulturowe. Określał je głęboki, często ironiczny i sarkastyczny indywidualizm oraz o’haryzm (nawiązujący do nowojorskiej szkoły poetyckiej – głównie do twórczości F. O’Hary), przejawiający się w czerpaniu z kultury konsumpcyjnej, masowej, z popkultury.

Artziny stały się szczególnie popularne w Polsce w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. Później sens ich istnienia podważył ogólnodostępny Internet.

Język artzinów, skierowanych do środowisk kultury alternatywnej, sprzeciwiających się zaangażowaniu w politykę, był bardzo potoczny, niedbały, bezpośredni, pozbawiony patetyczności, często brutalny a nawet wulgarny, ponieważ znany młodemu człowiekowi przeżywającemu światopoglądowy kryzys, czego przykładem jest Wiersz wspólny (półfinałowy) Barana, Sendeckiego i Świetlickiego:

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Odwilż ’56
2  „Medaliony” jako dokument epoki
3  Monachium - polska emigracja



Komentarze
artykuł / utwór: Artziny







    Tagi: